Waarom een digitale omgeving waarin zelfregulering wordt gestimuleerd?

In onze digitale kenniseconomie is schrijven belangrijker dan ooit. Veel van wat gecommuniceerd wordt, verloopt schriftelijk, via e-mail, social media, blogs, websites en (digitale) formulieren. Om volwaardig deel te kunnen nemen aan de maatschappij is goed kunnen schrijven dus van essentieel belang. Goed kunnen schrijven is tevens een belangrijke voorspeller van schoolsucces, omdat schrijven helpt bij het ordenen van gedachten, het kritisch denken en logisch redeneren. Daarnaast wordt op school de meeste leerinhoud schriftelijk getoetst, waardoor betere schrijvers een grotere kans hebben om beter te presteren en dus hogerop te komen in de maatschappij (Bouwer, & Koster, 2016). Overkoepelend komen in het schrijven verschillende 21-ste eeuwse vaardigheden samen: het betreft generieke vaardigheden en daaraan te koppelen kennis, inzicht en houdingen die nodig zijn om te kunnen functioneren in en bij te dragen aan de 21e eeuwse samenleving (Thijs, Fisser, & Hoeven, 2014). Schrijven is dé plek waar in samenwerking met elkaar nagedacht wordt over communicatieve doelen en creatief en kritisch denken wordt gestimuleerd. Veel van wat we 21st eeuwse vaardigheden noemen komt samen in het schrijven (Donker, de Boer, Kostons, Dignath van Ewijk, & Van der Werf, 2014) : het kritisch denken, het kunnen oplossen van een (schrijf)probleem, het zelf kunnen reguleren van een taak, het willen en kunnen samenwerken en creatief zijn. Het schrijven is een voorbeeld van een hogere-orde-proces. Een schrijver maakt simultaan tal van afwegingen: hij is tegelijkertijd met heel veel vragen bezig: Wat ga ik opschrijven? Wat weet ik er al van? Waar kan ik informatie vinden? Hoe ga ik het opschrijven? Voor wie is het bedoeld? Wat weet diegene er al van? Hoe spel je dit woord? Moet hier een komma of een punt? Zou een lezer dit snappen? Wat is een goede titel? Hoe zal ik afsluiten? Hij is bezig met de inhoud, maar ook met de vertaling daarvan in een zichtbare tekst. Intussen vragen ook het communicatieve doel, de verzorging in interpunctie en spelling zijn aandacht. Een ingewikkeld proces dat gebaat is bij goede sturing. Schrijven is dus een complexe vaardigheid die leerlingen eerder verwerven wanneer zij in staat zijn om het schrijfproces zelf te reguleren Harris, Graham, Mason, & Friedlander, 2014). De Inspectie van het Onderwijs (2012) constateert dat de schrijfdidactiek nog te weinig procesmatig is, en roept op tot een schrijf-strategische en zelfregulerende aanpak. Zelfregulering moet je echter leren: het komt niet vanzelf (Van Merriënboer, & Kirschner, 2013). Er is een groep leerlingen die niet voldoende heeft aan een procesinstructie, maar die ondersteuning nodig heeft tijdens het schrijven. Omdat leerkrachten tijdens die fase in de les hun aandacht moeten verdelen over meer kinderen, slagen zij er vaak onvoldoende in deze ondersteuning op tijd te bieden. Vanuit dit knelpunt onderzochten we de mogelijkheden van een virtuele schrijfcoach die leerlingen die moeilijk tot schrijven komen, op het goede moment stimuleert om een volgend stapje in hun schrijven te zetten. We zetten deze virtuele coach met name in bij de ondersteuning van het plannen en organiseren van het zelfstandig schrijven met het doel om meer vertrouwen te krijgen in de eigen schrijfkracht.

We wilden meer inzicht krijgen of en hoe leerlingen met de virtual coach hun schrijven beter kunnen plannen, organiseren, monitoren en evalueren en waren benieuwd naar de manier waarop leerkrachten erin slaagden de schrijfomgeving ‘op maat’ te maken voor hun leerlingen.

 



Geef een reactie