Ssst…wij lezen!… Lezen laat je denken!

Stel je voor… een basisschool met leerlingen die op vele plekken binnen de school aan het lezen zijn, niet omdat het moet, maar gewoon omdat het leuk is om te lezen. Een school met een schoolbibliotheek waar voor elke leerling een geschikt boek te vinden is. Een school met leerkrachten die zelf graag lezen en heel goed weten welke net verschenen kinderboeken onder de aandacht van hun leerlingen gebracht moeten worden. Een school met ouders die met plezier voorlezen en met hun kinderen in gesprek gaan over gelezen boeken.

In het leernetwerk staat leesbevordering centraal: het stimuleren van het lezen bij kinderen en volwassenen (ouders, leerkrachten, studenten). Binnen leesbevordering zijn leesplezier en leesmotivatie middelen om de leesvaardigheid en de literaire competentie te vergroten. Een literair competente leerkracht weet hoe hij zijn leerlingen met plezier kan laten lezen en weet hoe hij leerlingen kan helpen in het begrijpen van wat zij lezen.

Er is binnen het leernetwerk aandacht besteed aan het belang van voorlezen en hoe ouders dit duidelijk te maken. Verschillende leesbevorderende werkvormen zijn zó beschreven, dat zij direct in de praktijk te gebruiken zijn. Er zijn workshops ontwikkeld die leerkrachten bruikbare achtergrondinformatie geven om hun leerlingen te kunnen begeleiden in hun leesontwikkeling.

In 2016-2017 zijn leesgesprekken ontwikkeld en uitgevoerd in de groepen 7 en 8 bij de boeken Verkocht van Hans Hagen, Gips van Anna Woltz en Achtstegroepers huilen niet van Jacques Vriens. Deze literaire leesgesprekken zijn gebaseerd op het proefschrift van Gertrud Cornelissen: Maar als je erover nadenkt…

In 2017-2018 is gewerkt aan het realiseren van een doorgaande lijn en zijn literaire leesgesprekken ontwikkeld voor de groepen 1-2-, 3-4, 5-6 en 7-8. Voor groep 1-2 zijn gesprekken ontwikkeld bij de prentenboeken Kom uit die kraan van Tjibbe Veldkamp en O, o, octopus van Elle van Lieshout; voor groep 3-4  bij De tuin van de walvis van Toon Tellegen, voor groep 5-6 bij De zee kwam door de brievenbus van Selma Noort en voor groep 7-8 bij Naar het noorden van Koos Meinderts. Bekijk ook het e-magazine Lezen laat je denken! op deze site.

In 2018-2019 stond de volgende vraag centraal in het leernetwerk: op welke manier kunnen (aanstaande) leerkrachten ondersteund worden om via (digitale) prentenboeken leerlingen in de groepen 1 t/m 8 positieve leeservaringen te laten opdoen en hun literaire competentie te vergroten? Er is gewerkt aan het ontwikkelen van lessen, activiteiten, werkvormen, materialen bij (digitale) prentenboeken. Voor het theoretisch kader is gebruik gemaakt van het proefschrift van Coosje van der Pol: Prentenboeken lezen als literatuur. De opbrengst van dit jaar: literaire leesgesprekken bij Kikker is Kikker, Max Velthuijs (groep 1-2), Bang mannetje, Mathilde Stein (groep 3-4), De fantastische vliegende boeken van Marius Mindermeer, William Joyce (groep 5-6) en De Vuurtoren, Koos Meinderts (groep 7-8).

En waar wordt in 2019-2020 aan gewerkt? Weer aan het ontwikkelen van literaire leesgesprekken. Dit keer gekoppeld aan het thema 75 jaar bevrijding. We richten ons op groep 3-4 met het prentenboek Imagine (vertaling door Ted van Lieshout van het lied van John Lennon) en Kinderen met een ster van Martine Letterie; voor groep 5-6 werken we met Verboden te vliegen van Martine Letterie; en voor groep 7-8 met De brieven van Mia van Astrid Sy. Dankbaar maken we weer gebruik van het proefschrift van Cornelissen (Maar als je erover nadenkt…). Ook de lezing van Martine Letterie op 27 november op Iselinge Hogeschool zal nieuwe inzichten brengen.

Niet onbelangrijk om te vermelden: wie nemen deel aan dit leernetwerk? Studenten die de minor jeugdliteratuur volgen: elk jaar een nieuwe groep van 12 studenten, die binnen de minor jeugdliteratuur de cursus Open Boek pabo volgen én ‘meedraaien’ in het leernetwerk. Twee leerkrachten van opleidingsscholen van Iselinge Hogeschool; een bibliotheekmedewerker van de bibliotheek West-Achterhoek, specialist jeugdliteratuur. En Mariëlle Dortant, docent taal/lezen van de pabo. Expertise, creativiteit en enthousiasme van verschillende groepen komen samen. Via bibliotheek en opleidingsscholen (studenten en de twee leerkrachten brengen de ontwikkelde producten onder de aandacht op de scholen) gaan steeds meer leerkrachten/scholen met de ontwikkelde literaire leesgesprekken werken.

En dat laatste is heel belangrijk, want het leernetwerk wil niet alleen inzetten op het maken van leeskilometers, maar vooral werken aan het realiseren van een duurzame positieve leesattitude. Want: niet alleen Ssst… wij lezen! maar óók Lezen laat je denken!

Nieuws uit dit netwerk