Pedagogische sensitiviteit en (hoog)begaafdheid

Hoogbegaafde leerlingen kunnen tot excellente prestaties komen. Dat is voor henzelf belangrijk, als ook voor de samenleving. Dit vraagt echter wel van leerkrachten dat ze weten wat deze leerlingen nodig hebben om ‘tot leren’ te kunnen komen. Er is vrij veel kennis voor handen met betrekking tot didactische aanpassingen, maar de ontwikkeling van (hoog)begaafde leerlingen vraagt meer van leerkrachten dan het – simpelweg – aanbieden van complexere taken. Naast het bieden van cognitieve uitdagingen, wordt ook het belang van het ontwikkelen van sociaal-emotionele en metacognitieve vaardigheden onderstreept.

Tessa Kieboom omschrijft hoogbegaafdheid aan de hand van twee luiken. Het luik ‘denken’ omvat intelligentie, creativiteit en motivatie, welke zich uiten in leerhonger bij de leerling. Het ‘zijnsluik’ betreft zaken als de lat hoog leggen, een sterk rechtvaardigheidsgevoel, een kritische instelling en gevoeligheid, resulterend in een gevoel van ‘anders zijn’.

Over hoe leerkrachten deze sociaal-emotionele aspecten kunnen ondersteunen, is minder bekend. En dit terwijl deze leerling er regelmatig tegen aan lopen dat ze van henzelf geen fouten mogen maken, eindeloze discussie willen voeren of de confrontatie aangaan met gezag (zeker wanneer er onrecht wordt gedaan), intens emotioneel, reflectief sensitief en pijnlijk eerlijk kunnen zijn.

De nadruk ligt in deze Academische Werkplaats daarom op het begeleiden van deze thema’s. We willen onderzoeken wat leerkrachten moeten kunnen, weten en hoe ze ‘zijn’ om ondersteuning te bieden aan hoogbegaafde leerlingen. Dit vraagt ook om onderwijs waarin ‘leerzame wrijving’ centraal mag staan. Om dit te kunnen bieden, is bij leerkrachten ten eerste om positieve houding ten aanzien van (hoog)begaafdheid nodig. Daarnaast gaat het om specifieke pedagogische en interpersoonlijke competenties.  Een begrip dat ons hierbij een aanspreekt is pedagogische sensitiviteit.

In deze Academische Werkplaats gebruiken we ontwerpgericht onderzoek om het eigen handelen van leerkrachten in de eigen beroepspraktijk, ten aanzien van de begeleiding van (hoog)begaafde leerlingen, te verrijken. Het gaat in onze optiek niet om een ‘smalle invulling’ van het sec aanbieden van geschikt materiaal, maar om het versterken van pedagogische sensitiviteit ten opzicht van (hoog)begaafde leerlingen. In de eerste fase van het ontwerpgericht onderzoek proberen we antwoord te krijgen op de volgende vraag: Wat kenmerkt een pedagogisch sensitieve leerkracht – in termen van kennis, vaardigheden en attitudes – die tegemoet komt aan de basisbehoeften competentie, autonomie en relatie van hoogbegaafde leerlingen?

Nieuws uit dit netwerk

Contactpersoon

melline

Melline Huiskamp

Email: melline.huiskamp@iselinge.nl
Telefoon: 088 093 11 19

 

 

 

 

 

dr. Marjon de Boer-Bruggink

Email: marjon.deboer@iselinge.nl
Telefoon: 088-0931099

Doorkijkjes

Een terugblik op de activiteiten in de talentklas 2015-2016:

Opbrengsten 

2016-2017:

2017-2018:

2018-2019: